Denge Nedir?

denge nedir

Denge Nedir?

Denge

Denge, tasarım elemanlarının görsel etkisinin uyum içerisinde sunulmasını sağlayan bir temel tasarım ilkesidir. Doğanın en temel ilkesidir. Karşıt iki gücün denk gelmelerinden doğan durumdur. Bir tasarımdaki nesnelerin, biçimlerin, renklerin, dokuların, yönlerin, aralık ve ölçülerin ilişkileriyle denge sağlanır. Elemanların renklerinin, biçimlerinin ve niteliklerinin farklı olması asimetrik dengeyi sağlar. Bir kompozisyonda genellikle açık-koyu, yuvarlak-köşeli, düz-eğri, küçük-büyük, yatay-dikey, az-çok, ince-kalın, alt-üst, sıcak-soğuk ve boş-dolu gibi değerler dengelenmektedir.

Dengenin Özellikleri

Temel tasarım ilkeleri arasında kompozisyonun güç ve ağırlık dağılımını sağlayan en önemli ilkedir. Bazen bazı tasarım elemanları diğer elemanlara göre baskın gelir. Bu durumda elemanların renk, değer, doku, yön, aralık ve ölçülerde değişiklik yapılarak kompozisyon dengelenebilir. Bu gibi durumların yanı sıra kompozisyondaki bazı elemanların eksik ya da fazla olması dengesizliğe yol açar. Genellikle kompozisyonlarda dengesizlik tercih edilmemektedir. Çünkü dengesizlik gözün alıştığı bir durum değildir. Dengesizlik üzerine kurulu kompozisyonlar genellikle gözü rahatsız eder ve gözün kompozisyon içerisindeki dolaşımını zorlaştırır.

denge nedir

Görsel sanatlarda simetrik ve asimetrik olmak üzere iki farklı denge türü kullanılmaktadır. Bu tür dengelerle doğada da karşılaşmak mümkündür. Simetrik denge, karşılıklı denge yani eşitliktir. Genellikle dikey, yatay ve eğik eksende sağlanan simetri, renk, biçim, doku ve değer gibi öğelerin benzer biçim ve konumda yerleştirilmesiyle oluşur. İzleyici üzerinde net, kesin ve sistemli bir tesir bırakır. Kompozisyonun tek düze olmasına neden olabilir. Asimetrik denge ise biçim, renk ve doku gibi öğelerin serbest yerleşimleri sonucunda ortaya çıkan ve eşitsizlik üzerine kurulan bir dengedir. Değişkenliği sayesinde kompozisyondaki tek düzeliğin giderilmesinde büyük önem taşımaktadır.

Karşıtlık dengelemenin olmazsa olmazıdır. Nötr renkler canlı renklerle, karşıtlığı yüksek ton değerleri ara tonlarla, düzensiz biçimler düzenli biçimlerle dengelenir. Ağırlığın merkezde yoğunlaştığı kompozisyonlardan merkezden uzak bir konumda kullanılan elemanlar dengeyi sağlayabilir. Dengelemenin en önemli unsuru konumdur. Elemanların yapılarının yanı sıra kadraj içerisinde konumlandıkları bölgeler önemli ölçüde bir etkiye sahiptir. Merkez ağırlıklı bir kompozisyonda gözü merkezin dışına doğru hareket ettirmek oldukça güçtür. Bu nedenle kompozisyonda kullanılacak olan merkezi ağırlık bir girdap etkisine yol açacaktır.

Yorum Yok

Üzgünüz, yorum formu şu anda kapalı.