Temel Tasarım İlkeleri Nelerdir?

Temel Tasarım İlkeleri

Temel Tasarım İlkeleri Nelerdir?

Temel Tasarım İlkeleri

Temel tasarım ilkeleri, yüzey üzerinde organize edilen fikirlerin ya da düşüncelerin estetik yönden tutarlılığı ve ahengi için gerekli olan temel ilkelerdir. Bir tasarımı oluşturmak için bazı ilkelere başvurmak gerekmektedir. Bu ilkeler, tasarım elemanlarını hem kendi içlerinde hem de bir arada bütün olarak ilişkiler içerisinde düzenlemeye yardımcı olmaktadır. Başlıca temel tasarım ilkeleri denge, birlik, hiyerarşi, oran-orantı, uygunluk, zıtlık ve baskınlık şeklinde sıralanabilir.

Temel Tasarım İlkeleri

Denge

Denge, bir kompozisyon oluşturan tasarım elemanlarının uyum ve ilişkiler içerisinde birliğinin sağlanmasıdır. Nesnelerin, biçimlerin, renklerin, dokuların, yönlerin, aralık ve ölçülerin ilişkileri sonucunda denge ve bir ahenk ortaya çıkar. Geçmişten günümüze görsel sanatlar alanında kullanılan en önemli temel tasarım ilkeleri arasındadır. Simetrik ve asimetrik olmak üzere iki farklı şekilde karşımıza çıkar. Simetrik denge, karşılıklı yani eşit dengedir. Asimetrik denge ise, eşit olmayan elemanların serbest bir yerleşimle oluşturdukları bir dengedir.

Birlik

Sanat ve tasarım elemanlarının uyum ve varyasyon oranları ile uygun şekilde bir araya gelmeleri sonucunda ortaya çıkmaktadır. Birlik, bir kompozisyondaki doğal bütünlüktür. Kompozisyon elemanları arasındaki ilişkiler sonucunda birlik doğar. Denge, unsuru ancak bir birliğin oluşmasıyla meydana gelmektedir. Birliğin oluşmasında temel tasarım ilkeleri arasında zıtlık, çeşitlilik, denge, egemenlik ve uyum ilkeleri önemli rol oynamaktadır.

Hiyerarşi

Hiyerarşi kompozisyon elemanlarının önem sıralarına göre hiyerarşik olarak sıralanışı ve dizilişidir. Elemanlar arası ilişkide çeşitliliğin ortaya çıkmasını sağlayan en önemli temel tasarım ilkesidir. Bir diğer adı koramdır. Hiyerarşi, anlam ve önem dizilimini sağlamasının yanı sıra zıtlık ilkesini de beraberinde getirmektedir. Görsel hiyerarşinin kullanılması izleyici ile iletişim kurmada büyük kolaylık sağlamaktadır.

Oran-Orantı

Oran, ölçüler arasındaki ilişkidir. Oran-orantı, kompozisyon elemanlarının birbirleri arasındaki ya da kompozisyonun bütünü ile olan boyut ya da ölçü ilişkisidir. Oran-orantı ilkesinin kullanılmaması halinde boyutlar, renkler, ölçüler ve lekeler arasında dengesiz bir anlatım ve monotonluk ortaya çıkmaktadır. Gerçekliğin ifade edilmesinde kusursuzluk, ancak doğru oran-orantı ile elde edilir.

Uygunluk

Uygunluk, bir diğer adıyla ahenk, armoni. Ahenk, tasarım elemanlarının birbirleri arasındaki uyumdur. Armoni temel tasarım ilkeleri arasındaki en temel ilkedir. Armoni, kompozisyonun bölümleri arasındaki dengeli ilişkiden kaynaklanmaktadır. Genellikle öğeler veya bölümler arası tekrarlanan özelliklerle ortaya çıkmaktadır.

Zıtlık

Zıtlık, bir diğer adıyla karşıtlık, kontrast, benzeşmezliktir. Aynı alan içerisinde farklı yapılardaki elemanların bir araya gelmesiyle oluşur. Renk karşıtlığı, değer karşıtlığı, doku karşıtlığı gibi pek çok karşıtlık çeşidi bulunmaktadır. Zıtlık aynı zamanda bir kompozisyondaki dikkati yoğunlaştırmak, hiyerarşiyi sağlamak ve bir ya da birden fazla elemanı vurgulamak için de kullanılabilir.

Baskınlık

Tasarımda baskınlık, farklılıklar aracılığıyla gözün dolaşması, birincil ve ikincil odak noktalarının yaratılması için oluşturulan görsel önemdir. Yüzeysel alanlarda dikkati toplamak için belirli ağırlık belirli alanlarda toplanarak bir baskınlık, vurgu oluşturur. Vurgu ancak azlık-çokluk ile meydana gelir. Tasarımın her alanına baskınlık hakim olursa vurgu kavramı varlığını yitirir.

Yorum Yok

Üzgünüz, yorum formu şu anda kapalı.