Temel Tasarım Öğeleri Nelerdir?

Temel Tasarım Öğeleri

Temel Tasarım Öğeleri Nelerdir?

Temel Tasarım Öğeleri

Temel tasarım öğeleri, insanın zihninde yarattığı bir fikri ya da bir düşünceyi sistemli bir şekilde somutlaştırabilmesi ve yüzey üzerinde organize edebilmesi için gerekli olan öğelerdir. İnsanın iç ve dış dünyası arasındaki bağlantıyı kurmada, dış dünyayı algılamada ve sistemli bir bütün içerisinde ifade etmede temel tasarım öğelerine ihtiyaç duyulmaktadır. Başlıca temel tasarım öğeleri, nokta, çizgi, biçim, doku, değer ve renk olarak sıralanabilir.

Temel Tasarım Öğeleri

Nokta

Sözlükteki anlamına göre nokta, boyutsuz tasarım elemanı anlamına gelmektedir. Nokta, temel tasarım öğeleri arasında en basit ve temel birim olarak kabul edilir. Aynı zamanda yer belirleyici anlamı da taşıyan nokta, tek başına kullanılabildiği gibi açık-koyu, büyük-küçük, dağınık-planlı ve sık-seyrek olarak da kullanılabilir. Noktaların bir yüzey üzerinde sık ya da seyrek kullanılmasıyla farklı leke değerleri elde edilir. Noktalar ne kadar sık yerleştirilirse o kadar koyu, ne kadar seyrek yerleştirilirse o kadar açık bir leke etkisi yaratır. Noktaların yan yana gelmesiyle çizgi oluşur.

Çizgi

Çizgi, plastik ve geometrik bir kavram olmakla birlikte en temel görsel iletişim aracıdır. Sınırsal bir karaktere sahip olan çizgi, psikolojik dışa vurum değerlerini de içinde taşır. Döngüsel, eğri, düz, yatay ve çapraz kullanılabildiği gibi sonsuz sayıda çizgi türü oluşturulabilir. Çizgi aracılığıyla dinamik, yumuşak, dingin, hareketli ve hareketsiz etkiler elde edilebilir. Birçok sanatçının ve tasarımcının vazgeçilmez bir öğesidir. Temel tasarım öğeleri arasında biçimin öznel ayrımını sağlayan en önemli öğedir.

Biçim

Biçim, bir nesnenin algılanan tüm maddi öğelerinin kendine özgü bir düzen oluşturan bütünüdür. Her tasarım bir yüzey üzerine aktarılırken çevre çizgileri belirlenir ve formları oluşur. Fakat biçim ve form farklı kavramlardır. Form biçimin yanı sıra renk ve doku gibi tüm maddesel özellikleri de içermektedir. Biçimi meydana getiren elemanlar çizgi, şekil, valör, renk ve dokudur.

Doku

Doku, nesne ve varlıkların duyularla kavranabilen yüzeysel etkileri, karakteristik dış yapılarıdır. Bu yapılar doğadaki tüm nesnelerin iç yapılarının sonucunda ortaya çıkan dış görünüm olmakla birlikte yüzeysel yapı farklılıklarıdır. Nesnelerin dış yüzeylerinin ayırt edilmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle nesnelerin karakteristik özelliklerini belirleyen çok önemli bir faktördür. Yüzeyler farklı dokuların bir araya gelmesiyle oluşur. Pürüzlü-pürüzsüz ve parlak-mat gibi farklı etkilerle karşımıza çıkar. Temel tasarım öğeleri arasında çizgiden sonra biçimin öznel ayrımını sağlayan bir diğer önemli öğedir.

Değer

Değer kelimesi, İngilizce’de value, günlük dilimizde ise ton olarak kullanılmaktadır. Plastik elemanların birlik ve bütünlüğünün korunmasında önemli bir rol oynar. Açık, orta ve koyu olmak üzere üç ana değer bulunmaktadır. Bir kompozisyondaki temel tasarım öğeleri değer adı verilen ton dereceleri üzerine inşa edilmektedir. Aynı zamanda renklerin de ton basamaklarını belirleyen değerler kompozisyondaki karşıtlık miktarını azaltır ya da arttırır.

Renk

Işığın cisimlere çarpmasıyla oluşan ışınların gözümüzde oluşturduğu duyumlara renk adı verilir. Hemen hemen hayatımızın her alanında karşımıza çıkan bir öğedir. Temel tasarım öğeleri arasında etki ve anlam gücü bakımından en önemli, çarpıcı ve ilk duyularla ilk algılanan öğedir. Hiç bir renk karışımından oluşmayan renklere ana renkler adı verilir. Ana renkler kırmızı, sarı ve mavidir. Ana renklerin karışımından ortaya çıkan renklere ise ara renkler adı verilir. Ara renkler turuncu, mor ve yeşildir. Siyah ve beyaz bir renk değildir. Siyah, en karanlık olan, renklerin yokluğu iken beyaz, en aydınlık olan, renklerin çokluğudur.

Yorum Yok

Üzgünüz, yorum formu şu anda kapalı.